SKARB z Radziejowa. 

 

Zerknijcie jak kiedyś w roku 1960, jeszcze przed całkowitym wydobyciem piasku z tak zwanych uliczek w radziejowskim lesie wyglądał ten teren. Zamieściłem także współczesny widok - czerwona obwódka. Białym iksem na zdjęciu z 1960 oznaczone jest miejsce odnalezienia skarbu składającego się z kilku naczyń sprzed około 2000 lat. Na kolejnym zdjęciu widzimy duży obszar podmokły, rozlewisko, które kiedyś było jeziorem - to teren dzisiejszych działek i stawu za działkami oraz łąk. Na ostatnim zdjęciu widać obniżony obszar w podradziejowskiej wsi Plebanka, gdzie kończył się jeden obszar podmokły (jezioro), a zaczynał kolejny ciągnący się aż za Stary Radziejów.

Radziejów kilkaset lat temu, czyli w okresie średniowiecza, czy też czasach nowożytnych, był miasteczkiem (rynek i kilkanaście przyległych do niego uliczek) położonym na górce, która to górka prawie ze wszystkich stron była otoczona, bagnami, terenami podmokłymi, rozlewiskami, ciekami wodnymi, a także jeziorem - tak, tak, koło Radziejowa było dawniej jezioro. Gdzie możemy je umiejscowić? Otóż wystarczy popatrzeć na ukształtowanie terenu i zauważymy, że jezioro prawdopodobnie ciągnęło się mniej więcej od okolicy dzisiejszego placu targowego poprzez teren dzisiejszych działek w Radziejowie, łąki, wieś Plebanka, okolice Opatowic aż do Starego Radziejowa, a nawet dalej. Na starych mapach widać, że właśnie w tych miejscach było obniżenie terenu i rozległe obszary podmokłe, czasami tylko przerywane wyższymi partiami terenu. Relację o jeziorze znajdującym się pod Radziejowem odszukamy u Jana Długosza, który w XV wieku, w dziesiątej księdze dzieła historycznego pt. „Roczniki czyli Kroniki sławnego Królestwa Polskiego” napisał, że król Władysław Jagiełło we wrześniu 1409 roku, ciągnąc z wielkim wojskiem ze wszystkich ziem Królestwa Polskiego, w kierunku Bydgoszczy, aby m.in. odbić ją z rąk Krzyżaków, zatrzymał się, obozując „nad jeziorem w pobliżu Radziejowa i tam ustawia wojsko według chorągwi”.

 

Tekst: Krzysztof Wątrobicz – bibliotekarz, historyk, poszukiwacz i regionalista.

Foto z artykułów: Lidia Gabałówna, „Szkice Kujawskie. Wykopaliska w Radziejowie w 1960 roku”, Z Otchłani Wieków, rok XXVIII 1962, zeszyt 2. oraz Lidia Gabałówna, „O naczyniach „bogom poświęconych”. Skarb wotywny z wczesnego okresu rzymskiego na stanowisku 2 w Radziejowie Kujawskim”, Z Otchłani Wieków , rok XXVIII 1962, zeszyt 3.

Wszelkie prawa zastrzeżone - jakiekolwiek wykorzystanie tekstu (także jego fragmentu) wymaga zgody autora.